Jak odbierać dalekie stacje na FM?

 

1. Lokalizacja

To jeden z najważniejszych czynników. Jeśli mieszkamy bardzo nisko (na niewielkiej wysokości npm.), a tereny dookoła są zdecydowanie wyżej, jedynym ratunkiem jest już chyba tylko wysoki maszt antenowy :) Dużą przeszkodą, są także wysokie budynki w pobliżu oraz nadajniki radiowe, które znajdując się blisko naszej anteny, emituję dodatkowe sygnały na różnych innych częstotliwościach, niż ta właściwa (harmoniczne). Ale załóżmy, że czynniki te nie stanowią większego problemu, wtedy warto zainwestować w profesjonalną antenę...

 

2. Antena

Obecnie najczęściej używaną jest 5-cio elementowa antena Yagi (
Dipol 5/RZ B) Szczegóły i zakup: ZOBACZ
Antena ze względu na całkiem rozsądną cenę jest najpopularniejszą do odbioru dalekich stacji radiowych na FM. Kupując większą (9-cio elementową) musimy liczyć się z tym, że zajmie nam bardzo dużo miejsca (ponad 3m) i zwykły maszt, przy silniejszym wietrze może jej nie utrzymać (2,5 kg). Jedyny plus to oczywiście jeszcze lepsza kierunkowość i nieco większy zysk, około 10 dB. W przypadku Yagi 5-cio elementowej zyskujemy około 8 dB.

Antena Yagi 9-elementowa:

Antena Yagi 5-elementowa:
Montaż H (poziomo):

Montaż V (pionowo):


Jak wspomniałem na początku, bardzo ważną rolę odgrywa wysokość. Jeśli warunki są mało sprzyjające, możemy nadrobić to masztem. U mnie ma on 3 metry, dzięki czemu antena jest jednym z najwyższych obiektów na całym osiedlu :) Jedynie kierunek południowo-zachodni zasłaniają bloki. Ale i tak nie jest źle, mieszkam na wysokości 160 mnpm. + budynek i maszt 14 m. Dzięki temu antena znajduje się na wysokości 174 mnpm.

 

3. Tuner

Najczęściej używanymi tunerami do odbioru dalekich stacji radiowych, są odbiorniki takich marek jak: Kenwood, Sony czy Technics. Urządzenia te zwykle posiadają funkcję "If band",
czyli regulację pasma IF (szeroka/wąska), dzięki której częstotliwości w pobliżu których nadają silne stacje "uwalniane" są od sygnału. Daje to dużo więcej wolnych częstotliwości, a co za tym idzie dużo większe możliwości odbioru dalekich stacji radiowych. Osobiście korzystam z tunera SONY ST-S390, który został przerobiony. Orginalnie posiadał od 3 filtry 130 kHz działające w trybie narrow. Aktualnie, po modyfikacji posiada on w trybie normalnym 3 filtry 110kHz, w trybie narrow (If band) dodatkowo działa czwarty filtr - 50 kHz. Filtry sprowadzone zostały z Norwegii, ponieważ podobno nigdzie bliżej nie są dostępne.



Tuner posiada:
- pamięć 30 stacji radiowych 
- pasmo FM / MW / LW
- Auto / Manual Tunning 
- RDS: TP, PTY, RT, CT, TA  
- If Band
- Display (wyświetla także natężenie sygnału, albo tylko nazwę - Display)
- ANT (możliwość podłączenia 2 anten)
- ANT ATT (-30dB)

 

4. Połączenie

Kupując antenę poprzez sklep Dipola, raczej zawsze w komplecie jest już symetryzator. Jeśli nie, polecam zakup tej niedrogiej "płytki", Dlaczego? Antena Yagi posiada wyjście symetryczne o impedancji 300 omów, natomiast kabel koncentryczny jest obciążeniem niesymetrycznym o impedancji 75 omów. Dlatego, aby połączyć antenę z kablem koncentrycznym zachowując dopasowanie należy zastosować symetryzator.
Symetryzator dostępny jest także w sklepie dipola:
ZOBACZ

Najlepszym kablem łączącym odbiornik z anteną jest przewód koncentryczny 75-cio omowy:
ZOBACZ

5. Jakie stacje mogę odebrać?

Przeglądając spisy i wykazy, których nie brakuje w internecie muszę przyznać, że panuje ogromne zamieszanie. Większość wykazów jest nieaktualna co mnie samego wielokrotnie wprowadziło w błąd. Dlatego sam wziąłem się za publikację na MediaCentrumDX wykazów stacji zagranicznych, możliwych do odebrania na terenie naszego kraju. Najbardziej nieaktualne dane lub prawie całkowity ich brak to państwa wschodnie: Ukraina, Białoruś, Litwa oraz Obwód Kaliningradzki. Wykaz z Białorusi jest już dostępny ZOBACZ, trzy kolejne w przygotowaniu. Najlepsze wykazy stacji nadających z Czech ZOBACZ i ze Słowacji ZOBACZ.
Spis stacji z naszego kraju: ZOBACZ

6. Propagacja troposferyczna

Okazuje się, że odbiór dalekich stacji radiowych uzależniony jest też od pogody. Opiszę jak to wygląda w moim przypadku. Zwykle najdalszym obiektem jaki odbieram w Tomaszowie (na opisanym wyżej sprzęcie), np. w kierunku północnym jest RTCN Chwaszczyno koło Gdańska. Jakość odbioru waha się od lekko szumiącego mono do czystego stereo z RDS. Jednak kilka, kilkanaście razy w roku odbiór może nas bardzo zaskoczyć! Pasmo mogą "zalać" potężne sygnały (stereo+RDS) stacji np. ze Szwecji, zakłócając nawet lokalne nadajniki.


Przykład silnej propagacji z Danii i północnych Niemiec

W specyficznych warunkach pogodowych fale radiowe, emitowane z nadajników naziemnych, są blokowane od spodu i od góry w troposferze przez wilgotne warstwy powietrza. Fale odbijają się kilka, a nawet kilkanaście razy od takich warstw i docierają do bardzo odległych miejsc. Jest to najczęściej występujący typ propagacji troposferycznej.

Tropo może pojawić się w ciągu całego roku, jednak obserwując zjawisko już kilku lat, najczęściej występuje ono latem i jesienią. Sprzyjająca pogoda dla tropo to wysoko utrzymująca się mgła, połączone z szybkim spadkiem ciśnienia lub stałym i wysokim jego poziomem, a także wieczory i poranki po wcześniejszym upalnym dniu kiedy nad naszym krajem lub jego okolicami stacjonuje wyż. Jeśli chodzi zaś o godziny, w których spodziewać się można dobrego dalekiego odbioru, to wieczór i noc (głównie jesienią i zimą) oraz wczesny poranek (najczęściej latem).
Prognozy propagacji na najbliższe dni możemy śledzić oglądając mapki: ZOBACZ

Najsilniejsze propagacje ostatnich lat:
 

Data Stacje odebrane z Siła propagacji
(skala 1-6)
Szczegóły


 2011
 

12.11.2011 Szwecja, Finlandia 4  
06.11.2011 Finlandia, Litwa, Łotwa, Estonia, Białoruś, Ukraina, Rumunia, Mołdawia 5  
24.10.2011 Szwecja, Finlandia 3  
01-02.10.2011 Szwecja, Finlandia, Litwa, Łotwa, Rosja, Rumunia, Węgry 4 szczegóły
28-30.09.2011 Niemcy, Dania, Szwecja, Norwegia 4  
13.09.2011 Francja, Szwajcaria, Niemcy 4 DX-RAPORT
26-27.08.2011 Dania, Niemcy 3  


 2010
 

09-11.10.2010 Dania, Szwecja, (Anglia - tylko w północnej PL) 4  
22-23.09.2010 Niemcy, Dania, Szwecja 5 DX-RAPORT
12-13.08.2010 Ukraina, Białoruś, Litwa 4  


 2009
 

20.11.2009 Litwa, Łotwa, Białoruś 5 DX-RAPORT
19.11.2009 Szwecja, Dania 3  
20.08.2009 Szwecja 4  


 2008
 

13.12.2008 Białoruś, Litwa, Łotwa, Estonia 5 DX-RAPORT
26.10.2008 Litwa 4 DX-RAPORT
10-11.10.2008 Niemcy, Rumunia, Ukraina, Białoruś
 
6 DX-RAPORT
27.09.2008 Dania, Szwecja, Niemcy 5  
27-28.07.2008 (wieczór i rano) Szwecja, Dania 6  
11.02.2008 Ukraina 4 DX-RAPORT


 2007
 

17-23.12.2007 Niemcy, Dania, Szwecja 6 DX-RAPORT
19.11.2007 Litwa, Białoruś 4  
18.07.2007 Białoruś 5  


 2006
 

23.12.2006 Dania, Niemcy 4  
17-18.10.2006 Dania, Niemcy, Szwecja 5  
24.09.2006 Białoruś, Ukraina 5  
21-22.09.2006 Szwecja, Łotwa, Estonia, Niemcy, Dania 6  
12.09.2006 (wieczór) Finlandia, Estonia, Łotwa 6  
12.09.2006 (rano) Łotwa, Litwa, Szwecja 4  
11.09.2006 Szwecja, Dania 5  


 2005
 

28.10.2005 Szwecja, Niemcy, Dania 5  
18-19.10.2005 Szwecja, Dania 5  
31.08.2005 Wielka Brytania!, Szwecja, Dania 3  


 2004
 

11.12.2004 Litwa 4  
10.12.2004 Niemcy (północno-zachodnie) 6  
04.11.2004 Litwa, Łotwa, Rosja 4  


 2003
 

08.11.2003 Słowacja, Czechy 5  



Najdalej zlokalizowane nadajniki radiowe, jakie udało mi się odebrać w Tomaszowie Mazowieckim (odległości w km):

 

 

Na sam koniec zapraszam do lektury wykazu stacji FM jakie udało mi się odebrać:

  Wykaz FM-DX Tomaszów Mazowiecki

Wykazy z podziałem na kraje (dosyć dawno nieaktualizowane):

Ukraina
Białoruś
Litwa
Niemcy
Szwecja

 

<<< Powrót do strony głównej
 

_______________________________________________________________________________

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2011 MediaCentrumDX